اگر از اینترنت ADSL یا VDSL استفاده میکنید، احتمالاً تجربه کردهاید که با زنگ خوردن تلفن، اینترنت قطع میشود یا هنگام مکالمه صدای خشخش و نویز میشنوید. دلیل این مشکل تداخل سیگنالهای صوتی و اینترنت روی یک خط مشترک است. قطعهای کوچک به نام «اسپلیتر» یا «نویزگیر» دقیقاً برای حل همین مشکل طراحی شده است.
در ادامه به زبان ساده توضیح میدهیم اسپلیتر چیست، چگونه کار میکند و چطور باید آن را نصب کنید.
اسپلیتر یا نویزگیر چیست؟
اسپلیتر یک قطعه الکترونیکی کوچک است که سیگنالهای تلفن و اینترنت را از هم جدا میکند. اینترنتهای مبتنی بر خط تلفن از همان سیمهای مسی تماس صوتی استفاده میکنند، اما هرکدام در بازه فرکانسی متفاوتی کار میکنند.
صدای مکالمه در فرکانسهای پایین (معمولاً زیر ۴ کیلوهرتز) منتقل میشود، در حالی که دادههای اینترنتی در فرکانسهای بالاتر (معمولاً بالای ۲۵ کیلوهرتز) ارسال میشوند. اسپلیتر با استفاده از فیلترهای داخلی، این دو محدوده را از هم تفکیک میکند تا روی هم تأثیر نگذارند.
اسپلیتر چگونه کار میکند؟
داخل اسپلیتر دو نوع فیلتر وجود دارد:
1- فیلتر پایینگذر (Low-pass)
این فیلتر اجازه عبور فرکانسهای پایین (صدای انسان) را میدهد و آنها را به سمت تلفن هدایت میکند. در عوض، فرکانسهای بالای اینترنت را مسدود میکند تا صدای سوت یا نویز در گوشی شنیده نشود.
2- فیلتر بالاگذر (High-pass)
این فیلتر فرکانسهای بالای مربوط به اینترنت را به مودم منتقل میکند و جلوی ورود فرکانسهای صوتی را میگیرد. به این ترتیب، اتصال اینترنت پایدارتر میشود و خطاهای ارتباطی کاهش پیدا میکند.
جدول راهنمای سریع استفاده از اسپلیتر
موضوع توضیح کاربردی اقدام پیشنهادی
وظیفه اصلی اسپلیتر جدا کردن سیگنال صوت و اینترنت همیشه بین پریز اصلی و مودم/تلفن نصب شود
تعداد پورتها ۳ پورت (LINE، PHONE، MODEM) اتصال صحیح هر کابل به پورت مربوطه
نشانه خرابی قطع اینترنت هنگام تماس یا وجود نویز در تلفن تست با یک اسپلیتر سالم و در صورت نیاز تعویض
افزایش سرعت اینترنت افزایش مستقیم ندارد برای جلوگیری از افت سرعت و نویز استفاده شود
استفاده در VDSL ضروری است از مدل باکیفیت و سازگار با VDSL استفاده شود
وجود چند تلفن در خانه احتمال ایجاد نویز بیشتر نصب میکروفیلتر برای هر تلفن فرعی
نشانههای عدم استفاده یا خرابی اسپلیتر
اگر اسپلیتر نصب نشده باشد یا خراب شده باشد، معمولاً با این مشکلات روبهرو میشوید:
- شنیدن خشخش یا نویز هنگام مکالمه با تلفن ثابت
- قطع شدن اینترنت هنگام زنگ خوردن تلفن یا برداشتن گوشی
- خاموش شدن چراغ DSL مودم در زمان تماس
- افت سرعت یا ناپایداری اتصال اینترنت
در بسیاری از موارد، تعویض یک اسپلیتر معیوب میتواند این مشکلات را برطرف کند.
روش صحیح نصب اسپلیتر
نصب اسپلیتر کار پیچیدهای نیست. روی بیشتر مدلها سه پورت وجود دارد:
- LINE: کابل اصلی که از پریز تلفن دیوار میآید، به این ورودی وصل میشود.
- PHONE یا TEL: کابل تلفن ثابت به این بخش متصل میشود.
- MODEM یا DSL: کابل مودم به این درگاه وصل میشود.
بهتر است اسپلیتر مستقیماً به پریز اصلی خانه متصل شود و قبل از هر تلفن یا دستگاه دیگری قرار بگیرد. اگر در اتاقهای دیگر هم تلفن دارید، برای هر دستگاه بهتر است از یک میکروفیلتر جداگانه استفاده کنید.
پرسشهای متداول
1- آیا اسپلیتر باعث افزایش سرعت اینترنت میشود؟
خیر، اسپلیتر سرعت اسمی اینترنت را افزایش نمیدهد. اما با کاهش نویز و تداخل، کمک میکند اتصال شما پایدارتر باشد و از حداکثر ظرفیت خط استفاده شود.
2- آیا برای VDSL هم به اسپلیتر نیاز است؟
بله. VDSL هم از سیم تلفن استفاده میکند و برای جلوگیری از تداخل سیگنالهای صوتی و داده، وجود اسپلیتر ضروری است. بهتر است از مدلهای باکیفیت و سازگار با این نوع اتصال استفاده شود.
3- تفاوت اسپلیتر و میکروفیلتر چیست؟
اسپلیتر سه پورت دارد و خط اصلی را به دو مسیر تلفن و مودم تقسیم میکند. اما میکروفیلتر معمولاً دو پورت دارد و فقط جلوی ورود نویز اینترنت به تلفن را میگیرد. میکروفیلتر بیشتر برای تلفنهای فرعی در نقاط دیگر خانه استفاده میشود.
4- آیا اسپلیتر خراب میشود؟
بله. عواملی مثل نوسان برق، رعدوبرق، رطوبت یا استهلاک قطعات داخلی میتوانند باعث خرابی آن شوند. اگر اینترنت هنگام تماس قطع میشود، یکی از اولین کارهایی که باید انجام دهید، تعویض اسپلیتر است.
